استان مرکزی

تقریباً در مرکز ایران قرار دارد. این استان از شمال به استان‌های تهران و قزوین، از غرب به استان همدان، از جنوب به استان‌های لرستان و اصفهان و از شرق به استان‌های تهران، قم و اصفهان محدود است. این استان با مساحتی معادل ۲۹٬۵۳۰ کیلومتر مربع حدود ۱،۸۲ درصد از مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده است. جمعیت استان طبق آخرین سرشماری نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۱۳۲۶۸۲۶ بوده است که از این تعداد ۱۰۱۵۳۷۵ باسواد بوده‏اند[۱].مردم استان مرکزی به زبان‏ها و گویش‏های فارسی مانند لری و لکی و وفسی و همچنین در بسیاری از روستاهای اطراف مناطقی مانند اراک ،سربند و ساوه و شهرهایی مثل شازند و خنداب به ترکی آذربایجانی و ترکی خلجی سخن می‏گویند.زبان کردی در این استان در میان ایل کلهر دیده می‏شود و زبان راجی نیز در مناطقی از دلیجان و محلات و نراق استفاده می‏شود.

مناطق دیدنی استان:

•           شهرستان آشتیان: قلعه تاریخی مستوفی الممالک، دفترخانه تاریخی معتمدالایاله

•           شهر اراک: مدرسه و مسجد سپهدار ، روستای تاریخی هزاوه (زادگاه امیرکبیر)، حمام تاریخی و موزه چهارفصل، بازار اراک ، چشمه چپقلی، مقبره شاه قلندر انجدان و …

•           شهرستان تفرش:آرامگاه پروفسور حسابی، امامزاده در بی بی، مقبره ابوالعلی،مسجد شش ناوه، چشمه‌های آب معدنی گراب، آب انبار بلور، تکیه زاغرم تفرش و …

•           شهرستان خمین: منزل امام خمینی، قلعه سالار محتشم، امامزاده ابوطالب، مسجد جامع خمین و …

•           شهرستان ساوه:مناره مسجد جامع ساوه، قزقلعه، قلعه دختر (قیزقلعه)، پل تاریخی سرخده، کاروانسرای باغ شیخ، تپه تاریخی آوه، قاعه الویر، امامزاده سید اسحاق، امامزاده سید علی اصغر و …

•           شهرستان محلات:سرستون‌های آتشکده خورهه، غار آزادخان، چشمه وزوان، مسجد جامع محلات، امامزاده ابوالفضل، مجتمع آب گرم محلات و مراکز تهیه گل و گیاه.

•           شهرستان کمیجان: غار قلعه جوق (وفس)

•           شهرستان دلیجان: غار چال نخجیر، کاروانسرا و پل شاه عباسی (دوهک)، سد پانزده خرداد، مجموعه تاریخی نراق، امامزاده یحیی نراق و …

•           شهرستان زرندیه (مامونیه): یخچال مهدی آباد، مسجد اعظم چلسبان

•           شهرستان شازند: چشمه بلاغ حک، سراب عمارت [۵]

شهر مَحَلّات در جنوب غربی تهران ودر فاصله ۲۶۲ کیلومتری آن قرار دارد و یکی از شهرستان‌های استان مرکزی محسوب می‌شود آثار باستانی محلات : ۱-آتشکده آتشکوه از زمان ساسانیان در نیمور.۲  – شهر باستانی خورهه از دوران اشکانیان       ۳ – منطقه باستانی سُسکندر در نزدیکی محلات.